Ὁ Σαμουήλ Καλόγερε, τί καρτερεῖς κλεισμένος μὲς στὸ Κούγκι; Πέντε νομάτοι σοῦ ῾μειναν κ᾿ ἐκεῖνοι λαβωμένοι! Κι εἶναι χιλιάδες οἱ ἐχθροὶ ποὺ σ᾿ ἔχουνε ζωσμένον! Ἔλα νὰ δώσεις τὰ κλειδιά, πέσε νὰ προσκυνήσῃς, κι ἀφέντης ὁ Βελῆ Πασᾶς δεσπότη θὰ σὲ κάμη! Ἔτσι ψηλὰ ἀπ᾿ τὸ βουνὸ φωνάζει ὁ Πήλιος Γούσης. Κλεισμένος μὲς στὴν ἐκκλησιὰ βρίσκετ᾿ ὁ Σαμουήλης, κι ἀγέρας παίρνει τὴ φωνὴ τοῦ Πήλιου τοῦ προδότη. Χωρὶς ψαλμοὺς καὶ θυμιατά, χωρὶς φωτοχυσία, γονατισμένοι, σκυθρωποί, μπρὸς στὴν Ὡραία Πύλη, πέντε Σουλιῶτες στέκονται μὲ τὸ κεφάλι κάτου. Βουβοί, δὲν ἀνασαίνουνε, καὶ βλέπεις κάπου-κάπου ὅπου ἕνα χέρι σκώνεται καὶ κάνει τὸ σταυρό του. Ἀκίνητα στὸ μάρμαρο σέρνονται τὰ σπαθιά τους, σπαθιὰ ποὺ τόσο ἐδούλεψαν γιὰ τὸ γλυκό τους Σούλι! Δὲ φαίνετ᾿ ὁ καλόγερος, μόνος του στ᾿ ἅγιο Βῆμα προσεύχετο κ᾿ ἑτοίμαζε τὴ μυστικὴ θυσία. Σφιχτὰ-σφιχτὰ στὰ χέρια του ἐβάστα τὸ Ποτήρι καὶ μύρια λόγι᾿ ἀπόκρυφα ἔλεγε τοῦ Θεοῦ του. Τὰ μάτια κατακόκκινα ἀπ᾿ τὲς πολλὲς ἀγρύπνιες ἐκοίταζαν ἀκίνητα τὸ Σῶμα καὶ τὸ Αἷμα. Τί θάλασσα, ποὺ κύματα ἔχει κρυφὲς ἐλπίδες! Σιγᾶτε βρόντοι τουφεκιῶν, πάψτε φωνὲς πολέμου, Κι ὁ Σαμουὴλ τὴν ὕστερη τὴν κοινωνιὰ θὰ πάρει! Κ᾿ ἐκεῖ ποὺ κοίταζ᾿ ὁ παπὰς τὴ Σάρκα τοῦ Θεοῦ του, ἐκύλησ᾿ ἀπ᾿ τὰ μάτια του στοῦ ποτηριοῦ τὰ σπλάγχνα σὰν τὴ δροσούλα διάφανο κρυφὰ-κρυφὰ ἕνα δάκρυ. - Θεέ μου καὶ πατέρα μου, θαμμένος ἐδῶ μέσα ἐδίψασα... Χωρὶς νερὸ ἡ θεία κοινωνιά σου θὰ ἔμεν᾿ ἀτελείωτη... Δέξου, γλυκέ μου Πλάστη, αὐτὸ τὸ μαῦρο δάκρυ μου, μὴ τὸ καταφρονέσης. ἀμόλυντο καὶ καθαρὸ βγαίν᾿ ἀπ᾿ τὰ φυλλοκάρδια. δέξου το, Πλάστη, δέξου το, ἄλλο νερὸ δὲν ἔχω. Ἤτανε ἥλιος κ᾿ ἔλαμψε τὸ ἱερὸ τὸ σκεῦος. Τὸ αἷμα ἐζεστάθηκε, ἄχνισε, ζωντανεύει. Ἀναγαλλιάζει ὁ Σαμουὴλ ποὺ εἶδε τὴ Θεία Χάρη καὶ τρέμοντας ἀγκάλιασε τὸ θεϊκὸ ποτήρι καὶ τό ῾σφιξε στὰ χείλη του κι ἄκουσε ποὺ χτυποῦσε σὰν νἄτανε λαχταριστὴ καρδιά, ζωὴ γιομάτη. Ἀνοίγ᾿ ἡ Πύλη τοῦ Ἱεροῦ, σκύφτουν τὰ παλληκάρια. τ᾿ ἀνδρειωμένα μέτωπα τὸ μάρμαρο χτυπᾶνε καὶ καρτεροῦν ἀκίνητά τοῦ γέροντα τὰ λόγια. Ἐπρόβαλ᾿ ὁ καλόγερος. Τὸ πρόσωπό του φέγγει σὰ χιονισμένη κορυφὴ στοῦ φεγγαριοῦ τὴ λάμψη. Στὰ λαβωμένα χέρια του βαστοῦσ᾿ ἕνα βαρέλι πού ῾κλειε μέσα θάνατο, φωτιὰ κι ἀπελπισία. Ἐκεῖνο μόνο τό ῾μεινε, ἐκεῖνο μόνο φθάνει! Ἐμπρὸς στὴν Πύλη τοῦ Ἱεροῦ μονάχος του τὸ στένει καὶ τρεῖς φορὲς τὸ βλόγησε καὶ τρεῖς φορὲς τὸ φχέται. Σὰν νά ῾ταν Ἅγια Τράπεζα, σὰν νά ῾ταν Ἀρτοφόρι ἐπίθωσ᾿ ὁ καλόγηρος ἐπάνω τὸ ποτήρι, καὶ σιωπηλὸς κι ἀτάραχος ἄναψε θειαφοκέρι... Τὰ γόνατά του ἐχτύπησαν ὁρμητικὰ τὴν πλάκα, ἐσήκωσε τὰ χέρια του, τὸ πρόσωπό του ἀνάφτει κι οἱ πέντε τὸν ἐκοίταζαν βουβοὶ μέσα στὰ μάτι